มรดกแห่งศรัทธา ประเพณีถือศีลกินผัก ภูเก็ต 2558

 

เจี๊ยะฉ่าย  มรดกประเพณีกินเจ

ภูเก็ต ...ไข่มุกอันดามัน เกาะสวรรค์ของนักท่องเที่ยวทั่วโลกทางทะเล  ทางบกก็มีประเพณีที่ยิ่งใหญ่ดังไปทั่วโลกเช่นกัน คือ ประเพณีถือศีลกินผัก หรือ "เจี๊ยะฉ่าย"  หมายถึงงาน (กิ๊วหองเล้งโห่ย)  "เฉลิมฉลององค์เก้าราชันย์" เป็นประเพณีที่ยิ่งใหญ่มากของจังหวัดภูเก็ต จะจัดเดือนเก้าหนึ่งค่ำ จนถึง เดือนเก้าเก้าค่ำ  ตามปฎิทินจีน ซึ่งเริ่มครั้งแรกที่ อำเภอกะทู้ ตั้งแต่ พ.ศ. 2368 เป็นต้นมา โดยอัญเชิญเหี้ยวโห้ย (ธูปที่ติดไฟ) คัมภีร์ บทสวดมนต์ และอุปกรณ์ทุกอย่างมาจากเมือง "กังไส" สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อมาประกอบพิธีกรรมให้ถูกต้อง

ประเพณีถือศีลกินผัก จ.ภูเก็ต ปีนี้จัด ระหว่าง วันที่ 13 - 21 ตุลาคม 2558  จัดเป็นเวลา 9 วัน ซึ่งมีจุดมุ่งหมายคือ ชำระล้างบาปเคราะห์ ถือศีลปฏิบัติธรรม ให้สะอาดบริสุทธ์ทั้งกาย วาจา ใจ ผู้ถือศีลกินเจ จะสวมใส่ชุดขาว รักษาศีล 5 เพื่อเป็นมงคลชีวิตสำหรับตัวเอง

ประเพณีกินเจจะจัด 9 วัน 9 คืน โดยแต่ละวันมีพิธีต่าง ๆ กันดังนี้ 

วันแรก แต่ละศาลเจ้าก็จะดูฤกษ์ยามว่า จะเชิญเจ้ามาเวลาไหน แต่ไม่เกินเที่ยงวัน โดยใช้ "ปวย" 2 อัน เสี่ยงทายโดยการโยน 2 ครั้ง หาก 1 อันหงาย 1 อันคว่ำ แสดงว่า เจ้าทั้ง 9 ได้เสด็จลงมาแล้ว การกินเจจะเริ่มขึ้น แต่คนส่วนใหญ่มักทานกันล่วงหน้าเพื่อล้างท้อง 

ที่ภูเก็ตในตอนกลางคืนจะมีพิธียกเสา "โกเต้ง" ขึ้นที่หน้าศาลเจ้า หรืออ๊าม เพื่อใช้เป็นที่แขวนตะเกียงทั้ง 9 ดวง และอัญเชิญดวงวิญญาณของยกอ๋องฮ่องเต้ หรือ พระอิศวร และ กิวอ๋องไต่เต่ หรือ ราชาผู้เป็นใหญ่ทั้งเก้ามาประทับ 

เช้าวันที่สอง จะมีการจุดธูปขนาดใหญ่ ตั้งเครื่องเซ่นและเผาไม้หอม เพื่อบูชาเจ้าประจำอ๊าม (ศาลเจ้า)

หลังพิธีการกินเจ หรือชาวภูเก็ตเรียก "การกินผัก" ผ่านไป 3 วัน จะถือว่าตัวเองมีความสะอาดแล้ว หรือเรียกว่า "เช้ง" ในตอนค่ำมีพิธีการเชิญเจ้าเข้าทรงอีก 2 องค์ คือ "ลำเต้า" เจ้าผู้สำรวจคนเกิด และ "ปักเต้า" เจ้าผู้สำรวจคนตาย และทำพิธี "ปั้งกุ้น" หรือพิธีปล่อยพระ หรือการจัดทหารของเจ้าไปรักษาศาลเจ้าทั้ง 5 ทิศ เพื่อป้องกันสิ่งชั่วร้าย และภูตผีมาทำลายพิธี ความสนุกสนานเริ่มขึ้นตรงนี้ เมื่่อการเชิญทหารเต็มไปด้วยร่างทรงของตัวละคร อาทิ เห้งเจีย บู๊สง เป็นต้น

วันที่สี่ เป็นวันที่คนส่วนใหญ่จะมาไหว้เจ้า วันนี้ศาลเจ้าต่าง ๆ จะเนืองแน่นไปด้วยผู้คน 

วันที่เจ็ด จะเริ่มพิธีบูชาดาว เพื่อขอความเป็นสิริมงคล รักษาโรคภัยไข้เจ็บ เป็นอีกวันหนึ่งที่มีการไหว้เจ้า แต่วันนี้สำคัญกว่าวันที่สี่ เรียกว่า "ไหว้เจ้าใหญ่" ในวันนี้จะมีการซื้อเต่า, ปลาไหล, นก ฯลฯ มาไหว้ด้วย 

วันที่แปด วันนี้จะมีการลอยกระทง คล้ายการลอยกระทงของคนไทย เพื่อขอบคุณเจ้าแม่คงคาที่ให้น้ำใช้ น้ำดื่ม และให้สิ่งไม่ดีลอยไปตามน้ำ นอกจากนี้ที่ภูเก็ตยังมีการจัดขบวนแห่อย่างมโหฬาร เพื่อนำเกี้ยวไปรับพระจำหลักที่สะพานหิน เป็นการระลึกถึงวันที่ควันธูปจากมณฑลกังไสมาถึงภูเก็ต

ในขบวนแห่จะมีการแสดงอิทธิฤทธิ์ของม้าทรง หรือ คนทรงเจ้า ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย จะเห็นภาพของการใช้ของมีคมต่าง ๆ ทิ่มแทงตามร่างกาย มีทั้งง้าว ลูกตุ้มเหล็กฟาดหน้าฟาดหลัง เอาขวานจามหลัง หรือเอาเหล็กแหลมทิ่มแทงร่างกาย หรือแทงลิ้น จนกระทั่งเฉือนลิ้นตัวเองออกมา โดยทรงเหล่านั้นอ้างว่าไม่มีความเจ็บปวดใด ๆ ขณะเป็นร่างทรง ม้าทรงจะเดินเต้นไปทั่วเมือง

 ชาวบ้านจะตั้งโต๊ะเครื่องเซ่นไหว้ เพื่อให้เจ้าไปโปรดและมีการจุดประทัดตลอดเส้นทาง ทั้งเกาะปกคลุมด้วยควันธูปและประทัด 

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานภูเก็ต ได้ร่วมสืบสานประเพณีกินเจ ด้วยการตั้งโต๊ะรับเจ้า ที่หน้าสำนักงาน ประกอบด้วยผลไม้มากมายหลากหลายชนิด เจ้าจะแวะตามโต๊ะที่แต่ละบ้านตั้งไว้ เจ้าก็จะแวะมาทำพิธีให้พร แและมอบผลไม้ให้กับเจ้าของบ้าน เชื่อว่าถ้ารับจากมือเจ้า กินแล้วจะเฮง ๆ ร่ำรวย สุขภาพแข็งแรงค่ะ


วันที่เก้า ช่วงเช้าจะมีพิธีทำทาน หรือเรียกว่า "ซิโกว" เป็นการให้ทานแก่ผีไม่มีญาติ ตอนกลางคืนจะมีแห่มังกร, สิงโต, ขบวนของเด็กที่จัดเพื่อเป็นสีสัน  

ที่จังหวัดภูเก็ตจะมีพิธีศักดิ์สิทธิ์ คือ พิธี "โก๊ยโห้ย" หรือพิธีลุยไฟสะเดาะเคราะห์ ม้าทรง หรือเจ้าจะเดินผ่านกองไฟ ที่มีถ่านร้อนแดงเป็นระยะทางกว่า 2 ฟุต และตามด้วยผู้ที่ถือศีลกินเจที่มีความมั่นใจว่าตัวเองสะอาดแล้ว ก็สามารถร่วมลุยไฟได้ด้วยเช่นกัน ในตอนกลางคืนจะมีพิธีปีนบันไดมีด สูงประมาณ 12 เมตร และจบลงที่ยามดึกของคืนวันที่ 9 จะมีการแห่พระไปส่งทะเลบริเวณสะพานหิน และนำเสาโกเต้งลง ดับโคมไฟทั้ง 9 เป็นเสร็จพิธีกินเจที่ภูเก็ต 

วันที่สิบ เป็นวันส่งเจ้ากลับ 

เสน่ห์ภูเก็ต เกาะศักดิ์สิทธิ์ เนรมิตให้นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทย และต่างชาติ ได้มาสัมผัสความยิ่งใหญ่ ที่สืบทอดกันมานับร้อยปี

ที่นี่ ภูเก็ต...เกาะศักดิ์สิทธ์ อันดามัน  ต้องมาสัมฝัสให้ได้ในชีวิต

ขอขอบคุณ  :  การท่องเที่่ยวแห่งประเทศไทย ภูมิภาคภาคใต้

                     การท่องเที่่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานภูเก็ต



จำนวนผู้ชม 1497

ข่าวอื่นๆ ในหมวด UNSEEN ถิ่นไทย

ยลวิถีชีวิตคนเกาะยาว ย้อนรอยตำนานตะกั่วทุ่ง จ.พังงา เส้นทางที่ 1 วันที่ 24-25 ตค. 2561

ยลวิถีชีวิตคนเกาะยาว ย้อนรอยตำนานตะกั่วทุ่ง จ.พังงา เส้นทางที่ 1วันที่ 24-25 ตค. 2561 สำนักงานพัฒ

ไปฟังที่มาของ เมืองชอนตะวัน หรือ "นครสวรรค์" กับ พี่หนุ่ม สุทน คนเล่าเรื่อง

สวัสดีครับ....วันนี้ พี่หนุ่ม-สุทน ก็มีเรื่องราวการเดินทางท่องเที่ยวมาเล่าให้ฟังเช่นเคยครับ